على صدرايى خويى

مقدمه 15

ميراث مشترك ايران و هند ( فارسى )

فاضل مقداد ؛ ارشاد القلوب ديلمى و بسيارى ديگر . 4 . انجمن آسيائى بنگال : اين موسسه در شهر كلكته قرار داشته كه يكى از خاورشناسان مشهور انگليسى به نام : سِرويليام جونز Sir Wiliam Jones فرزند كوچك ويليام جونز مهندس آن را بنياد نهاد . وى در سال 1746 ميلادى در شهر لندن زاده شد . پس از تكميل تحصيلات خود در دانشگاه آكسفورد به سال 1771 ميلادى نظر به علاقه وافرى كه به زبان و ادب فارسى داشت ، يك كتاب صرف و نحو فارسى را كه خودش تأليف نموده بود ، منتشر كرد . در سال 1772 م نيز كتاب ديگرى در اشعار فارسى آسيايى ، تأليف و منتشر نمود . وى پس از سالها تلاش و مطالعهء آثار ادبى شاعران ايرانى - / به ويژه مولانا جلال‌الدّين رومى - / در سال 1784 م به كلكته عزيمت نمود و انجمن سلطنتى آسيايى بنگال را در آن شهر تاسيس كرد و در اين مركز به تدريج كتابهاى بسيارى را در ادبيات و تاريخ فارسى منتشر ساخت . اين مركز از يكى از نخستين مراكزى بود ، كه كتابهاى فارسى و سانسكريت را در هند منتشر نمود . متأسفانه بسيارى از آثارى كه در اين انجمن چاپ و منتشر شد به علّت هواى نامناسب هند به ويژه شهر كلكته و كاغذهاى اسيدى و شكننده كتابهاى چاپ شده ، به شدّت فرسايش يافت و از اغلب عناوين چاپ شده در آن مركز ، هم اكنون نسخه‌اى وجود ندارد و نسخ آنها ازبين رفته است . فهرست نويسى اين گنجينه در گنجينه كتابهاى چاپ قديم هند - / كه يكى از گنجينه‌هاى نفيس اين كتابخانه بزرگ به شمار مىآيد - / ، افزون بر شانزده هزار جلد كتاب فارسى ، عربى و اردو موجود مىباشد . حدود سه‌هزار جلد از كتابهاى اين گنجينه نفيس ، به زبان اردو و بقيه به زبان فارسى و عربى است . اينجانب پيوسته در صدد تهيه فهرست براى كتابهاى اين گنجينه نفيس بودم ، تا اينكه پس از بررسى و مذاكره با تنى چند از همكاران ، برآن شدم تا از دوست ديرينم ، محقّق سخت‌كوش حجت‌الاسلام والمسلمين صدرائى خويى درخواست نمايم تا اجراى آن را با چند تن از دوستانشان برعهده گيرند . به حمد اللَّه جناب ايشان علىرغم اشتغالات علمى ديگر ، اجراى اين خواسته را با روى گشاده پذيرفتند و اينك جلد اول و دوم از مجموع بيست و